W aktualnym stanie prawnym przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną ma charakter dobrowolny. Zgodnie z art. 26 § 4 k.s.h., przekształcenie dobrowolne spółki cywilnej polega na zgłoszeniu dotychczasowej spółki cywilnej jako spółki jawnej do rejestru przedsiębiorców. Prawo zgłoszenia przysługuje tylko wszystkim wspólnikom łącznie, przy czym przed zgłoszeniem wspólnicy mają obowiązek dostosowania umowy spółki do przepisów o umowie spółki jawnej. Dostosowanie umowy może polegać bądź to na jej zmianie poprzez anektowanie albo zawarcie zupełnie nowej umowy, z której będzie wynikać, że służy zastąpieniu poprzednio obowiązującej. Wspólnicy w aneksie powinni wyraźnie wskazać, że po zmianach, z chwilą wpisu do rejestru spółka cywilna staje się spółką jawną.
Umowa spółki jawnej powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności i musi zawierać:
Firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie "spółka jawna", przy czym dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "sp. j."
Zgłoszenie przekształcenia do rejestru przedsiębiorców powinno zawierać:
Przekształcenie następuje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców (KRS), a spółce jawnej przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny przepisów, czyli mamy do czynienia z zasadą kontynuacji w zakresie praw i obowiązków cywilnoprawnych, administracyjnoprawnych, pracowniczych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.