Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogą ogłosić tzw. upadłość konsumencką, jeśli ich niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od nich okoliczności. Stan niewypłacalności oznacza, że dłużnik (osoba fizyczna) nie płaci swoich wymagalnych zobowiązań, a więc takich, których upłynął termin płatności. Przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego wskazują, że nie można uznawać, iż niewypłacalność powstałą wskutek wyjątkowych i niezależnych od dłużnika okoliczności, jeżeli zaciągnął on zobowiązanie będąc już niewypłacalnym albo do rozwiązania stosunku pracy doszło z przyczyn leżących po stronie pracownika – dłużnika lub za jego zgodą. W takim przypadkach sąd wniosek oddali.
Niezależnie od powyższego, sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w stosunku do dłużnika w okresie 10 lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości:
Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zgłosić dłużnik do sądu rejonowego właściwego ze względu na jego miejsce zamieszkania. Wierzyciel może żądać upadłości osoby fizycznej tylko wtedy, gdy była ona przedsiębiorcą i od dnia wykreślenia z właściwego rejestru przedsiębiorców nie upłynął jeszcze rok albo gdy osoba ta nie była zarejestrowana jako przedsiębiorca, ale faktycznie prowadziła działalność gospodarczą.
Dłużnik po ogłoszeniu upadłości ma obowiązek wskazać i wydać syndykowi cały majątek. Jeśli tych obowiązków nie wykona, to sąd umorzy postępowanie. Następnie prowadzone jest postępowanie likwidacyjne polegające na sprzedaży majątku dłużnika w celu zaspokojenia wierzycieli, przy czym jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego za okres dwunastu miesięcy.